Het Beter Leven kenmerk

Er zijn verschillende keurmerken en hulpmiddelen om bewuste keuzes te maken tijdens het winkelen. Zo is er het Max Havelaar keurmerk, zodat je weet dat een product onder eerlijke handelsvoorwaarden geproduceerd is. En er is het Beter Leven kenmerk voor vlees van de Dierenbescherming, dat iets zegt over hoe diervriendelijk het is geproduceerd. En zo zijn er nog veel meer keurmerken. In dit stuk wil ik dieper ingaan op het Beter Leven kenmerk.

Met behulp van dit kenmerk kun je een keuze maken voor diervriendelijker vlees. Het is een heel overzichtelijk kenmerk: een pakketje vlees heeft 0, 1, 2 of 3 sterren. Een pakketje vlees zonder sterren is niet aan te raden voor de zogenaamd bewuste consument. 1 Ster ziet er alweer beter uit – de eerste stappen naar diervriendelijk vlees zijn gezet – en de state-of-the-art zijn de pakketjes vlees met 3 sterren.

Maar wat betekenen die sterren precies? Bij het Beter Leven kenmerk kun je zien hoe vlees ten opzichte van elkaar scoort. Het kenmerk heeft een aantal criteria voor het bepalen van het aantal sterren van varkensvlees (bron). Een van die criteria is de ruimte binnen en buiten:

Label Beter-Leven-KenmerkAantal m2 per vleesvarken binnenAantal m2 per vleesvarken buiten
Gangbaar0.7-
1 ster1,0-
2 sterren1,21,0
3 sterren1,31,0

Hieruit kun je afleiden dat een vleesvarken met 2 sterren meer dan 3 keer zoveel ruimte heeft als een vleesvarken uit de gangbare vleesindustrie. Een varken met 3 sterren heeft zelfs nog wat meer ruimte tot zijn beschikking. Bovendien hebben ze een buitenverblijf. Je conclusie zou kunnen zijn: een enorme vooruitgang. Maar is het ook genoeg ruimte? Hoe groot is een varken eigenlijk?

Wanneer biggen 25 kilo wegen gaan ze naar een varkensmesterij. In 6 à 8 maanden worden ze gevoerd tot een gewicht van 100-120 kilo. Ze zijn dan ongeveer 1 meter lang en 50 centimeter breed. In een hok zitten gewoonlijk 8 tot 16 varkens. Een schematische voorstelling van de ruimte per hok die elk vleesvarken van 6 à 8 maanden heeft, is hieronder weergegeven.

Oppervlakte ter beschikking van een vleesvarken

Het verschil tussen 2 en 3 sterren lijkt nu ineens wel heel erg klein (wat betreft oppervlakte, er worden ook nog andere eisen gesteld bij het Beter Leven kenmerk). En hoewel een 3-sterren-vleesvarken ongeveer 3 keer zoveel ruimte heeft als een vleesvarken in een gangbaar hok, wil dat niet zeggen dat deze oppervlakte ideaal is voor het varken.

Vergelijken we de hoeveelheid ruimte die vleesvarkens hebben met de ruimte die minivarkens (varkens die 50-70 kg wegen, ongeveer de helft van het gewicht dat een vleesvarken heeft als het geslacht wordt) volgens het tijdschrift ‘Landleven’ nodig hebben voor een ‘varkenswaardig bestaan’ (bron), dan ziet dat er als volgt uit:

Oppervlakte varkenswaardigbestaan

Linksboven zie je het vorige plaatje in verhouding weergegeven. Waarop het idee van een varkenswaardig bestaan precies gebaseerd is, is helaas niet helemaal duidelijk.

Nog een ander perspectief kan ontleend worden uit een onderzoek naar het effect van de jachtdruk op zwijnen. Daarin spreken ze van de optimale ruimte voor een zwijn in de natuur wanneer er 56 zwijnen per hectare leven (bron). Dat is gemiddeld per zwijn een gebied van 422×422 meter (minder zwijnen in een gebied leidt tot meer zwangerschappen en dan wordt de situatie onhoudbaar).

Deze oppervlakte is schematisch weergegeven in onderstaand figuur.

Oppervlakte vrij zwijn

Duidelijk is dat de oppervlakte van een varkenswaardig bestaan nauwelijks zichtbaar is in een oppervlakte van de ideale ruimte voor een zwijn. De oppervlakte die vleesvarkens tot hun beschikking hebben, is in dit figuur eigenlijk al niet meer waar te nemen.

De bovenstaande figuren geven inzicht in de beperkte hoeveelheid ruimte die vleesvarkens hebben. Ook al heeft een vleesvarken met 3 sterren meer dan 3 keer zoveel ruimte als een varken uit de gangbare varkenshouderij, het is verre van wat nodig is voor een varkenswaardig bestaan, en komt al helemaal niet in de buurt van de ideale oppervlakte van een wild zwijn.

In dit licht gezien: wat betekenen de 3 sterren van het Beter Leven kenmerk van de Dierenbescherming? Het leven van een 3-sterren-varken is inderdaad beter dan dat van een varken in de gangbare veehouderij, maar is het ook goed genoeg? De Dierenbescherming suggereert een kenmerk te hebben ontwikkeld om goed vlees van fout vlees te onderscheiden, maar ‘goed’ wordt hier wel erg snel als label opgeplakt.

Iedereen heeft zijn eigen ideeën over wat wel en niet toelaatbaar is. De Dierenbescherming heeft een ethisch kader vastgelegd, maar komt dat kader ook overeen met jouw persoonlijke ethische kader? Ik heb Ethicalc ontwikkeld om ruimte voor deze verschillende opvattingen te bieden. Je kunt je eigen ethisch kader vastleggen en er zo achter komen  welke producten volgens jouw eigen criteria ethisch verantwoord zijn om te consumeren.

Share Button

One thought on “Het Beter Leven kenmerk

  1. Herny van Raaij

    Er wordt in de bron niet gesproken over 56 zwijnen per hectare (10.000 m2, dit zou 13 meter bij 13 meter zijn per zwijn) maar over 56 zwijnen per 1.000 hectare (10.000.000 m2), dit komt inderdaad overeen met 422 meter bij 422 meter per zwijn.

Laat een reactie achter bij Herny van Raaij Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>