Leed besparen: Aan welk vlees kleeft het minste leed?

Inleiding

In de schappen van de winkels ligt vlees van verschillende diersoorten. De meest gegeten dieren zijn varkens, runderen, kippen, vissen en schapen. Al deze dieren worden onder verschillende omstandigheden gehouden, behalve vissen die in veel gevallen gevangen worden in de natuur. Het welzijn van een dier wordt (o.a.) bepaald door de soort-specifieke eigenschappen en de soort-specifieke omstandigheden waaronder zij gehouden worden. Dit zorgt ervoor dat het ene dier er slechter vanaf komt dan het andere dier. Daarom de vraag: aan welk vlees kleeft het minste leed?

Pijnlijke aspecten

Deze vraag kan beantwoord worden door verschillende aspecten tegen elkaar af te wegen. Zo worden de mannelijke vleesvarkens vaak gecastreerd in verband met de zogenaamde berenlucht die het vlees anders krijgt. Tegenwoordig is het verboden om dat onverdoofd te doen, maar aan de napijn van deze handeling wordt vaak niets gedaan. Ook worden staart en tandpuntjes onverdoofd verwijderd, wat natuurlijk gepaard gaat met pijn. Bij runderen worden staart en tanden niet verwijderd, maar de hoorns vaak weer wel. En kippen worden in veel gevallen ontsnaveld. Daarbij wordt een deel van de snavel afgeknipt, wat pijnlijk is en soms leidt tot neuroma’s. Het gaat hier in alle gevallen om amputaties. Er zijn ook aspecten die typisch zijn voor een bepaald diersoort. Zo worden vleesrunderen vaak geboren door middel van een keizersnede, omdat zij te groot zijn om op een natuurlijke wijze ter wereld te komen. Een koe kan soms wel vier keizersnedes in haar leven ondergaan en dit heeft de nodige gevolgen voor haar welzijn. Typisch voor de varkenshouderij is de hoge sterfte onder kraambiggen. Moederdieren drukken kraambiggen soms dood doordat zij erop gaan liggen. En zo zijn er dus verschillende aspecten die tegen elkaar afgewogen moeten worden.

Berekening

Door al het leed waar de verschillende dieren mee te maken krijgen in hun leven in beschouwing te nemen, kan een optelling gemaakt worden van de totale hoeveelheid lijden. In Ethicalc wordt deze berekening gemaakt aan de hand van (o.a.) wetenschappelijk onderzoek waarbij experts op dit gebied de verschillende aspecten benoemd en beoordeeld hebben. De resultaten zijn ook afhankelijk van het persoonlijke ethische kader van de gebruiker van Ethicalc.

Leed per dier

Desalniettemin is het verschil tussen kippenvlees, rundvlees en varkensvlees gering (zie grafiek 1). Ook schapen hebben het in de dierindustrie over het algemeen niet makkelijk, maar zij hebben het beduidend beter. De dieren die er het beste vanaf komen in dit geval zijn de vissen. Dit is makkelijk te verklaren: wanneer zij in het wild gevangen zijn, zijn zij een groot deel van hun leven niet afhankelijk geweest van de mens. De enige handelingen die de mens de wild gevangen vis heeft aangedaan, zijn de handelingen om ze te vangen en te doden. Nu wil ik daar niet al te lichtzinnig over doen, maar vergeleken met het volledig door de mens gecontroleerde leven van de andere dieren die in de supermarkt belanden, hebben zij het duidelijk beter gehad. Overigens moet hier wel de kanttekening geplaatst worden dat dit alleen geldt voor de in het wild gevangen vissen. Veel vis wordt tegenwoordig gekweekt en daarbij spelen weer meer (of in ieder geval andere) dierenwelzijnsproblemen een rol.

grafiek 1 leed per dier

grafiek 1

Leed per kilogram

Er is echter nog een ander aspect dat in ogenschouw genomen kan worden in een ethische berekening. Zojuist berekende we de hoeveelheid leed per dier. Wanneer je het leed per kilogram vlees berekent, kom je tot heel andere resultaten.
grafiek 2 leed per kilogram vleesgrafiek 2

Kippen komen er volgens deze berekening veruit het slechtst vanaf (zie grafiek 2). De hoeveelheid leed per kilogram vlees is bij kippen enorm. De andere dieren volgen op een grote afstand. Opvallend is dat de hoeveelheid leed vanuit dit oogpunt juist bij schapenvlees en vis groter is dan bij varkensvlees en rundvlees (zie grafiek 3). De resultaten zijn goed te verklaren. Een kip weegt veel minder dan een rund. Wanneer een rund geslacht wordt, weegt het meer dan 300 kilogram, een kip iets meer dan 1,5 kilogram. Dat betekent dat je voor 300 kilogram rundvlees 1 rund nodig hebt en voor 300 kilogram kippenvlees maar liefst 200 kippen! En hiermee zijn ook de andere verschillen goed te verklaren. Bij vissen moet de kanttekening geplaatst wordt dat er verschillende vissoorten zijn en dat het gewicht per vis behoorlijk kan variëren. In deze berekening is uitgegaan van een Noorse zalm van 3 kilogram, waarvan iets meer dan de helft van de vis gegeten kan worden.

grafiek 3 leed per kilogram vlees

grafiek 3

Conclusie

Hoe je ook tegen deze materie aankijkt, kippenvlees veroorzaakt veel leed. Welke dieren er het minst slecht vanaf komen, hangt af van of je het leed afmeet per dier of per kilogram vlees. En wellicht belangerijker dan de vraag aan welk vlees het minste leed kleeft is de vraag welke mate van leed je nog acceptabel vindt.

In het programma Ethicalc is kun je zelf aangeven hoe je naar ethische aspecten wilt kijken: wil je het aantal dieren (of mensen) ertoe laten doen, of vind je dat een bepaalde hoeveelheid leed een dier (of mens) niet aangedaan mag worden? Wat je ook kiest, Ethicalc biedt beide mogelijkheden en geeft je de mogelijkheid zelf grenzen te stellen en vervolgens naar deze grenzen te handelen bij het boodschappen doen

Share Button

2 thoughts on “Leed besparen: Aan welk vlees kleeft het minste leed?

  1. Nathalie Malfait

    Toch nog verrast met deze resultaten… Ik dacht dat de varkens en de kalveren er het slechtst aan toe waren. Maar leed bij de kip “het meest veelzijdige stukje vlees” … blijkt dus echt een drama te zijn.
    Maar desalniettemin voel ik bij deze triestige statistieken zelf ook veel leed en schieten woorden te kort om mijn machteloosheid , frustratie en boosheid te beschrijven.
    Ik was afgelopen week op het beloofde varkensland en hoorde een korte uiteenzetting over Happy Meat ( gekweekt vlees vanuit stamcellen) .. dat zou de toekomst kunnen zijn ! Geen onnodig leed meer bij de dieren, geen vleesschandalen meer, geen bio industrie meer.. God.. laat dat toch werkelijkheid worden!

  2. Simon van Renssen

    Ik zou zeggen dat niet de kortdurende incidenten (zoals castreren en keizersnede) de hoofdmoot in de berekening zou moeten vormen, maar juist vooral de dagelijkse leefomstandigheden (grootte van het hok, weide, toegang tot daglicht en schone buitenlucht, gelegenheid om natuurlijk gedrag te vertonen (wroeten, zoelen, grazen, paren). Het wegnemen van de natuurlijke leefomstandigheden levert elke dag leed een beetje leed op. Dat kan bij varkens ook anders, kijk maar eens op http://www.bontebentheimer.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>